Claudia Jakobsen
John Lanting
Orkest Tango Dorado
Mabel González
Madonna Ciccone
Katrien Karimoen
Miss Flora Gattina
 
 

Vermaledijde tango!

Hallucinatie van sensualiteit, liefde en verlies
Van sommige dingen krijg je nooit genoeg. In het gunstigste geval weet je de rem te vinden, in het ongunstigste geval geef je je er met hart en ziel aan over. Alsof de duivel er hoogstpersoonlijk de hand in heeft. En in het begin noem je deze overgave nog liefdevol passie, maar enige jaren later en valkuilen verder betekent het alleen nog maar lijden, want zo’n dwingend verlangen heeft de gedaante van een kwalijke verslaving gekregen.
Voortbrengselen
Mijn passie is de Argentijnse tango. Als daar mooie dingen uit voortkomen, zal niemand daar over vallen. Zeg nu zelf, als bijvoorbeeld Leonardo da Vinci zich niet zo gepassioneerd aan zijn schilderkunst wijdde, dan zouden wij nu niet zijn Het Laatste Avondmaal kunnen bewonderen! En als Beethoven niet met totale overgave Eroica had gecomponeerd, dan zouden wij daar nu niet met gesloten ogen naar luisteren en van genieten. Niet waar?
Dus als Piazzolla geen prachtige, melancholische tangomuziek geschreven zou hebben, dan zou ik tenminste nog eens een keer naar Beethoven luisteren. En als ik vroeger geen virtuoze dansoptredens van Argentijnse maestros had gezien, dan zou ik niet continu in tangosalons rondhangen op zoek naar heerlijke dansjes, maar meer tijd met vrienden en familie doorbrengen! Want eerlijk gezegd blijven bij mij ‘de mooie dingen’ uit en zijn mijn voortbrengselen van korte duur en alleen voor mij bevredigend.
Pareltjes
In iedere man kan een parel van dansgenot schuilen, vooroordelen opgedaan van een eerste indruk dienen te allen tijde opzij gezet te worden. Als je een onbekende man goed begluurt, zijn armen, handen, de haartjes in zijn nek bekijkt, dan doemt vanzelf vraag op: hoe zou hij mij laten dansen? Want als hij een goede danser is, dan zou ik mij met graagte aan hem willen onderwerpen. Ja, ik zou mij geheel ten dienste van zijn danskunst willen stellen!
Nee, dit zijn niet de gedachten van een geëxalteerde vrouwengeest, dit is de realiteit van een tanguera. Een tanguera danst met de meest uiteenlopende mannen: de frisse jongeman die indruk op haar wil maken, maar ook met de man op leeftijd die haar koestert alsof zij zijn gedroomde minnares is zolang het tangonummer duurt. Want tangomuziek wekt de passie op, maar kan hem ook weer doen eindigen. Alles draait om die melancholische, meeslepende, droevige, vrolijke muziek uit Buenos Aires die iedere romantisch ingestelde ziel aanzet tot de omhelzing van de ander en hen laat dansen.
Lessen in vrouwelijkheid
De tango is een ingewikkelde improvisatiedans waarin leiden en volgen grote sensibiliteit, muzikaliteit en techniek van het danspaar vragen. Dit lijkt makkelijker dan het is.
De eerste jaren waarin ik de beginselen van de tangodans onder de knie probeerde te krijgen, waren een worsteling waarin mijn geloof in eigen kunnen continu ondermijnd werd door het gevoel nooit een man naar wens te kunnen volgen. Volgen op zich is niet moeilijk, maar als een vrouw van Nederlandse bodem op sensuele wijze wil volgen, dan is er mentaal behoorlijk wat werk aan de winkel. Maar ondanks mijn emancipatorische ‘guerrilla’ om toch enigszins controle over mijn afhankelijke situatie te houden in de omhelzing van de man, had ik niet veel te willen. Een vrouw die haar mannetje staat, is een onaantrekkelijk vehikel voor de leider en wordt in een salon overgeslagen. Mijn lessen in volgen werden zodoende levenslessen in feminimiteit.
Het effect was er wel naar, het resultaat leverde mij talrijke heerlijke dansjes op met vele mannen, hongerig naar contact, verpakt in een dans waarin de man de vrouw verleidt hem te volgen.
Plezier en verdriet
De Argentijnse tango wordt vaak gepresenteerd als de hartstocht tussen man en vrouw. Dat tussen een tangodansende man en vrouw de vlam in de pan kan slaan is een feit, maar dit is niet de essentie van de Argentijnse tango. In Buenos Aires, de bakermat van de tango, leefde medio 1900 het merendeel van de bevolking in grote armoede. De misère van de immigrant, zijn wanhoop, armoede, eenzaamheid, zijn veelvuldige ongelukkige liefdes, het waren onderwerpen die decennia lang de toon zetten in de Argentijnse tango. De Argentijnse dichter Discépolo zei het ooit zo: ‘El tango es un pensamiento triste que se baila’ (De tango is een droevige gedachte waarop je kunt dansen). Dansen om plezier te hebben, maar ook om je droevige situatie met een ander te delen.
Ook het leven van een tanguero of tanguera in deze tijd gaat niet altijd over rozen, ondanks zijn of haar continue zoektocht naar genot. Ieder mens heeft zijn portie sores en de tangodans is een aangename vlucht.
De Argentijnse tango is dan ook een broedplaats voor verliefdheden die ontstaan op basis van de intimiteit van de tangodans. Maar deze intimiteit kan het daglicht veelal niet verdragen. Het grootste verdriet waarop gedanst wordt, is dan ook liefdesverdriet.

Voorbij

Ook ik heb mijn portie wel gehad. Ik ben gepokt en gemazeld, voor mij geen fluwelen koorts meer. Vermaledijde tango! Die hallucinatie van sensualiteit, liefde en verlies!
Als ik nu naar een salon ga, dan hoor ik de muziek die mij een decennium terug ook beroerde en ik geef me opnieuw over, maar nu aan wat mijn lot lijkt te zijn:
Jouw stem,
bandoneon,
openbaarde mij
de pijn
van mislukking
die ligt in jouw jammerklacht;
jij bent de stem van de diepte
van het duister leven/ zonder genade
van hem die droomde te vliegen
maar zijn illusie meesleept en
over haar huilt...
(Uit: Enrique Santos Discépolo, El alma del bandoneón, 1935)
Vermaledijde tango!
De Ander
Moeder
Buenos Aires
Cosa d’Italiani
Zwi Migdal
Van klezmer naar tango

 

Arjan & Marianne
Birkit & Muzaffer